Zatrucia
Zatrucie: zespóŠpatologicznych objawów spowodowanych
szkodliwym dziaĹaniem na ustrĂłj substancji trujÄ
cych zwanych truciznami.
Drogi wnikania trucizn do organizmu:
- przez przewĂłd pokarmowy np. leki, alkohol, trucizny grzybĂłw, detergenty- Ĺrodki pieniÄ ce siÄ, substancje oleiste, produkty naftowe;
- przez ukĹad oddechowy np. tlenek wÄgla;
- przez skĂłrÄ i bĹony Ĺluzowe np. atropina, pestycydy, substancje ĹźrÄ ce;
- przez tkanki miÄkkie np. narkotyki.
Przyczyny najczÄstszych zatruÄ:
- tlenek wÄgla i gaz ziemny,
- leki,
- alkohol,
- Ĺrodki czyszczÄ ce i piorÄ ce,
- grzyby kapeluszowe,
- stÄĹźone kwasy i zasady.
Czynniki ryzyka wystÄ pienia zatrucia:
- brak szczelnoĹci instalacji gazowej;
- brak bezpiecznego miejsca przechowywania lekĂłw i ĹrodkĂłw chemicznych;
- pozostawianie dzieci bez opieki.
W zaleĹźnoĹci
od rodzaju zaĹźytej trucizny objawy zatrucie mogÄ
siÄ róşniÄ.
Jednak wĹrĂłd
najczÄĹciej obserwowanych objawĂłw zatrucia naleĹźy wymieniÄ:
- bĂłle gĹowy,
- zawroty gĹowy,
- sennoĹÄ i zaburzenia ĹwiadomoĹci,
- zaburzenia widzenia,
- uczucie zimna,
- nudnoĹci i wymioty,
- zaburzenia oddychania,
- dreszcze,
- gorÄ czka.
Metody usuwania trucizny w zaleĹźnoĹci od drogi wnikania do ustroju:
- zatrucia pokarmowe: sprowokowanie wymiotĂłw przez doustne podanie lekko sĹonej wody; UWAGA!!! nie prowokowaÄ wymiotĂłw u nieprzytomnych i z napadem drgawek oraz nadciĹnieniem;
- zatrucia oddechowe: zapewnienie dopĹywu ĹwieĹźego powietrza, odciÄcie dopĹywu szkodliwego gazu;
- zatrucia przezskĂłrne: zdjÄcie odzieĹźy i dokĹadne opĹukanie skĂłry duĹźÄ iloĹciÄ wody, wykonanie opatrunku osĹaniajÄ cego; UWAGA: nie szorowaÄ skĂłry gÄ bkÄ ani szczotkÄ !
Zatrucia pokarmowe:
- pestycydami, toksynami bakterii (gronkowcĂłw, paciorkowcĂłw, bakterii z grupy Salmonella);
ĹšrĂłdĹa zatrucia: pryskane owoce, nieĹwieĹźe ryby, miÄso, majonez, lody, kremy, ciasta;
Objawy zatrucia: bĂłle gĹowy o charakterze tÄtnienia, bĂłl brzucha, biegunki, gorÄ czka, nudnoĹci i wymioty;
Pierwsza pomoc: woda z sokiem malinowym, lekko sĹona woda w celu wywoĹania wymiotĂłw, woda z wÄglem lekarskim (podawaÄ ĹyĹźeczkÄ ), okĹad na gĹowÄ w przypadku gorÄ czki, wezwanie pomocy lekarskiej.
- grzybami
ĹšrĂłdĹa zatrucia: sromotnik czerwony, sromotnik cytrynowy;
Objawy zatrucia: (zaleĹźne od rodzaju i iloĹci spoĹźytego grzyba) bĂłle brzucha, zaczerwienienie twarzy, Ĺlinotok, niepokĂłj psychiczny, postÄpujÄ ca niewydolnoĹÄ nerek, zgon;
Pierwsza pomoc: wywoĹanie wymiotĂłw (zabezpieczyÄ treĹÄ wymiotĂłw i resztki spoĹźywanych pokarmĂłw do badania), woda z wÄglem lekarskim, natychmiastowe wezwanie pomocy lekarskiej.
- wilczÄ jagodÄ / pokrzykiem
ĹšrĂłdĹa zatrucia: owoce wilczej jagody, dawka Ĺmiertelna dla dziecka:
siedem jagĂłd
dla dorosĹego: dwadzieĹcia jagĂłd;
Objawy zatrucia: zaczerwienienie twarzy, uczucie suchoĹci w ustach, szerokie Ĺşrenice, przyspieszenie akcji serca, wysoka gorÄ czka (40oC), zaburzenia widzenia i sĹuchu, niepokĂłj, utrata przytomnoĹci, ĹpiÄ czka;
Pierwsza pomoc: wywoĹanie wymiotĂłw, podanie mocnej herbaty, woda z wÄglem lekarskim, okĹad na gĹowÄ w przypadku gorÄ czki, natychmiastowe wezwanie pomocy lekarskiej.
- jadem kieĹbasianym
ĹšrĂłdĹa zatrucia: nieĹwieĹźe konserwy (z wybrzuszonym denkiem)miÄsne, jarzynowe, rybne, dawka Ĺmiertelna: 0,01ml;
Objawy zatrucia: (Ĺrednio po 24h od spoĹźycia) bĂłle gĹowy i zawroty gĹowy, postÄpujÄ ce osĹabienie, zaburzenia widzenia, wzdÄcie brzucha, zaparcia, zatrzymanie oddawania moczu, brak perystaltyki, poraĹźenie miÄĹni oddechowych;
Pierwsza pomoc: natychmiastowe wezwanie pomocy lekarskiej, zabezpieczenie treĹci wymiotĂłw i resztek pokarmowych;
- toksynami roĹlinnymi
ĹšrĂłdĹa zatrucia: liĹcie lub owoce jemioĹy, cisu, gwiazdy betlejemskiej, tui, oleandra;
Objawy zatrucia: zaburzenia widzenia i sĹuchu, halucynacje sĹuchowe i wzrokowe, zaburzenia oddechowe, utrata przytomnoĹci;
Pierwsza pomoc: sprowokowanie wymiotĂłw, zabezpieczenie oddechu i dopĹywu ĹwieĹźego powietrza, wezwanie pomocy lekarskiej.
- detergentami
ĹšrĂłdĹa zatrucia: Ĺrodki czystoĹci, Ĺrodki piorÄ ce;
Objawy zatrucia: bĂłl gardĹa, bolesne przeĹykanie, uczucie szczypania i pieczenia w gardle i przeĹyku, Ĺlinotok;
Pierwsza pomoc: usuniÄcie resztek substancji trujÄ
cej z jamy ustnej,
pĹukanie jamy ustnej, podanie niewielkiej iloĹÄ pĹynĂłw do picia, wezwanie
pomocy lekarskiej.
UWAGA: nie prowokowaÄ wymiotĂłw!
- stÄĹźonymi kwasami lub zasadami
ĹšrĂłdĹa zatrucia: niezabezpieczone kwasy i zasady z akumulatorĂłw, kwasy stosowane do odrdzewiania, zasady stosowane do usuwania powĹok lakierniczych
Objawy zatrucia: oparzenia jamy ustnej, oparzenia przeĹyku i ĹźoĹÄ dka, bĂłl i pieczenie w obrÄbie ust i dalszych czÄĹci ukĹadu pokarmowego, uczucie lÄku, pobudzenie psychoruchowe.
Pierwsza pomoc: przy spoĹźyciu kwasĂłw: podanie wody z biaĹkiem kurzym,
mleka lub samej wody, szybki transport do szpitala;
przy spoĹźyciu zasad: podanie wody z kwaskiem cytrynowym, szybki transport do
szpitala.
Zatrucie tlenkiem wÄgla
CO- bezwonny i bezbarwny gaz powstajÄ cy w wyniku niecaĹkowitego spalania wÄgla i gazu ziemnego np. w piecach kaflowych wchodzÄ cy rĂłwnieĹź w skĹad spalin samochodowych;
ĹšrĂłdĹa zatrucia: wadliwe piece kaflowe i instalacje gazowe, spaliny samochodowe nagromadzone w zamkniÄtym garaĹźu;
Objawy zatrucia: sennoĹÄ, brak reakcji na zagroĹźenie, zaburzenia widzenia i sĹuchu, bĂłle gĹowy, zawroty gĹowy, dzwonkiem u drzwi, jeĹli czujemy ulatniajÄ cy siÄ gaz!uczucie dusznoĹci, drgawki, zgon;
Pierwsza pomoc: odciÄcie dopĹywu gazu i zapewnienie dopĹywu ĹwieĹźego powietrza i swobodnego oddychania, ocena funkcji Ĺźyciowych i w razie koniecznoĹci przeprowadzenie akcji reanimacyjnej, uĹoĹźenie nieprzytomnego w pozycji bocznej ustalonej, natychmiastowe wezwanie pomocy lekarskiej.UWAGA: nie wĹÄ czaÄ ĹwiatĹa ani nie dzwoniÄ