Udławienia

 

Niedrożność dróg oddechowych spowodowana ciałem obcym jest rzadką, potencjalnie uleczalną przyczyną przypadkowej śmierci. Ponieważ rozpoznanie niedrożności dróg oddechowych jest kluczem do sukcesu w postępowaniu, bardzo ważne jest, aby nie pomylić tej nagłej sytuacji z omdleniem, atakiem serca, drgawkami lub innymi przyczynami, które mogą powodować nagłe zaburzenia oddechowe, sinicę lub utratę świadomości. Ciało obce może być przyczyną częściowej lub całkowitej niedrożności dróg oddechowych.
Bardzo ważne jest zapytanie przytomnego poszkodowanego: „Czy się zadławiłeś?"
Przy łagodnej niedrożności osoba poszkodowana może mówić, kaszleć oddychać więc na zadane pytanie odpowie "tak", przy  ciężkiej niewydolności osoba poszkodowana nie może mówi, może kiwać głową, nie może oddychać, występują świsty oddechowe, próby kaszlu, w końcu następuje cisza i utrata przytomności.

Postępowanie w przypadku zadławienia u dorosłych:

Postępowanie to jest także właściwe dla dzieci powyżej 1 roku życia .

1. Jeżeli poszkodowany ma objawy częściowej niedrożności dróg oddechowych:

- zachęcaj go do kaszlu i nie rób nic więcej

2. Jeżeli poszkodowany ma objawy całkowitej niedrożności, ale jest przytomny:

- zastosuj do 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową zgodnie z zasadami:

a) stan z boku i nieco za poszkodowanym

b) podłóż jedną˛ dłoń na klatce piersiowej poszkodowanego i

pochyl go do przodu tak, aby przemieszczone ciało obce mogło

przedostać się do ust, a nie przesuwało się w głąb dróg oddechowych

c) wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem drugiej ręki

w okolicę międzyłopatkową - po każdym uderzeniu sprawdź, czy ciało obce przypadkiem nie wydostało się i czy drogi oddechowe są nadal niedrożne. Celem jest zlikwidowanie niedrożności energicznym uderzeniem, co nie oznacza konieczności wykonywania wszystkich 5 prób

3. Jeżeli 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową nie spowoduje usunięcia ciała obcego, zastosuj

5 uciśnięć nadbrzusza zgodnie z zasadami:

a) stań za poszkodowanym i obejmij go ramionami na wysokości nadbrzusza

b) pochyl go do przodu

c) zaciśnij pięść i umieść ją pomiędzy pępkiem i wyrostkiem mieczykowatym

d) wolną ręką złap za zaciśniętą pięść i silnie pociągnij do wewnątrz i ku górze

e) powtórz tę czynność do 5 razy

4. Jeżeli te czynności nie spowodują usunięcia ciała obcego z dróg oddechowych,
kontynuuj uderzenia w okolicę międzyłopatkową w połączeniu z uciśnięciami nadbrzusza.

5. Jeżeli poszkodowany straci przytomność:

- bezpiecznie ułóż go na ziemi

- natychmiast wezwij fachową pomoc

- rozpocznij resuscytację krążeniowo - oddechową (rozpoczynając od punktu 5b algorytmu)

ratownicy medyczni, przeszkoleni i doświadczeni w sprawdzaniu tętna, powinni rozpocząć uciskanie klatki piersiowej u poszkodowanego z całkowitą niedrożnością dróg oddechowych, nawet jeżeli tętno jest wyczuwalne


Częściowa niedrożność dróg oddechowych spowodowana ciałem obcym:

Kaszel generuje wysokie ciśnienie w drogach oddechowych, co może prowadzić do usunięcia ciała obcego. Agresywne leczenie poprzez uderzenia w okolicę międzyłopatkową, uciśnięcia nadbrzusza i uciskanie klatki piersiowej może być przyczyną poważnych komplikacji, a nawet zaostrzyć niedrożność dróg oddechowych. Te czynności powinny być zarezerwowane dla poszkodowanych z objawami całkowitej niedrożności dróg oddechowych. Ponieważ niedrożność może się nasilić, poszkodowanych z częściową niedrożnością należy obserwować do czasu aż ich stan się poprawi.

Próba usunięcia ciała obcego „na ślepo":

Nie ma badań oceniających rutynowe oczyszczanie palcem jamy ustnej poszkodowanego gdy ciało obce nie jest widoczne. Zanotowano natomiast przypadki urazu u poszkodowanego lub ratownika na skutek takich działań. Dlatego nie należy oczyszczać´ jamy ustnej „na ślepo", a ciała obce można usuwać tylko gdy się je widzi.

Dalsza opieka i przekazanie poszkodowanego personelowi medycznemu:

Po skutecznym leczeniu w przypadku zadławienia ciało obce może pozostać w górnej lub dolnej części dróg oddechowych i być przyczyną późniejszych komplikacji.

Poszkodowani z uporczywym kaszlem, utrudnionym połykaniem lub uczuciem ciała obcego w drogach oddechowych powinni być odesłani na konsultacje medyczną. Uciśnięcia nadbrzusza mogą być przyczyną poważnych obrażeń wewnętrznych, dlatego wszyscy, u których były one stosowane powinni być przebadani przez lekarza.